ความแข็งคืออะไร
ความแข็ง (Hardness) คือความสามารถของวัสดุในการต้านการกดทับหรือการเกิดรอย วัดโดยกดหัวกด (indenter) ลงบนผิวด้วยแรงที่กำหนด แล้ววัดขนาดหรือความลึกของรอยกด
ค่าความแข็งสัมพันธ์กับความทนสึกและความแข็งแรง จึงเป็นตัวเลขสำคัญที่ลูกค้างานชุบแข็งใช้ตรวจรับงาน
สเกลที่ใช้บ่อย
- HRC (Rockwell C) — นิยมที่สุดสำหรับเหล็กชุบแข็ง อ่านเร็ว วัดง่าย เหมาะช่วง 20–65 HRC ใช้กับสกรู น็อต โบลต์
- HV (Vickers) — ใช้หัวกดเพชรพีระมิด วัดได้ตั้งแต่ผิวบางมากถึงชิ้นแข็งจัด เหมาะวัด case depth ของงานชุบแข็งผิว
- HB (Brinell) — ใช้ลูกบอลแข็งกดบนงานเนื้ออ่อน-ปานกลาง รอยกดใหญ่ เหมาะงานหล่อ/เหล็กดิบ
การแปลงค่าและข้อควรระวัง
มีตารางแปลงค่าโดยประมาณระหว่าง HRC, HV, HB (เช่น ASTM E140) แต่เป็นเพียงค่าประมาณ ไม่ควรใช้แทนการวัดจริงในงานที่ต้องการความแม่นยำ
ข้อควรระวัง: ผิวที่ผ่านการชุบเคลือบ ผิว decarburized หรือชิ้นบางเกินไป อาจทำให้ค่าที่อ่านได้คลาดเคลื่อน ควรเตรียมผิวและเลือกสเกลให้เหมาะ
ใบรับรองผลความแข็ง
งานชุบแข็งที่ดีต้องมาพร้อมใบรับรองผล (test report) ระบุค่าความแข็งจริง จำนวนจุดที่วัด และพิกัดที่ยอมรับ
ห้องแล็บของ V.S. Heat Treatment ใช้เครื่องทดสอบความแข็งแบบวิกเกอร์ (Vickers Hardness Test, หน่วย HV) ที่กดหัวเพชรทรงพีระมิดแล้วอ่านรอยกดด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อความแม่นยำสูง และมีเครื่อง X-ray วัดความหนาชั้นเคลือบที่จุดเล็กสุดถึง 0.3 มม. ออกผลทดสอบแนบทุกล็อตภายใต้ระบบ ISO 9001:2015
คำถามที่พบบ่อย
เกรด 10.9 มีความแข็งเท่าไร+
โดยทั่วไปอยู่ราว 32–39 HRC แต่ค่าจริงอ้างอิงตามมาตรฐาน ISO 898-1 ของเกรดนั้น ๆ
วัด HRC กับ HV ต่างกันอย่างไร+
HRC อ่านเร็วเหมาะงานทั่วไป ส่วน HV ละเอียดกว่าและวัดผิวบาง/case depth ได้ดีกว่า
