ทำไมต้องอบคืนไฟ
หลังชุบแข็ง (quench) เหล็กจะเป็นมาร์เทนไซต์ที่แข็งมากแต่เปราะ ใช้งานทันทีไม่ได้ การอบคืนไฟคือการอุ่นซ้ำที่อุณหภูมิปานกลาง (~150–650°C) เพื่อลดความเปราะและคืนความเหนียว
ยอมเสียความแข็งเล็กน้อยเพื่อแลกความทนทาน — แทบทุกชิ้นงานที่ชุบแข็งต้องอบคืนไฟ
อุณหภูมิอบคืนไฟ = ตัวกำหนดความแข็ง
อบคืนไฟอุณหภูมิต่ำ = แข็งมาก เหนียวน้อย (เหมาะงานสึก เช่น ใบมีด)
อบคืนไฟอุณหภูมิสูง = เหนียวขึ้น แข็งลดลง (เหมาะงานรับแรงกระแทก เช่น โบลต์)
การคุมอุณหภูมิอบคืนไฟคือวิธีตั้งค่า HRC สุดท้ายให้ตรงสเปก
สีอบคืนไฟ (Temper Colors)
เมื่ออุ่นเหล็กผิวสะอาดในอากาศ จะเกิดฟิล์มออกไซด์บางๆ ที่เปลี่ยนสีตามอุณหภูมิ: ฟาง → น้ำตาล → ม่วง → น้ำเงิน (ดูภาพ)
ช่างใช้สีนี้ประเมินอุณหภูมิคร่าวๆ แต่งานคุมคุณภาพจริงต้องวัดอุณหภูมิเตา + ทดสอบความแข็ง ไม่ใช้สีอย่างเดียว
ระวัง "temper embrittlement" — เหล็กบางชนิดอบคืนไฟในบางช่วงอุณหภูมิแล้วเปราะ ต้องเลี่ยง
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมชุบแข็งแล้วต้องอบคืนไฟ?+
มาร์เทนไซต์หลังชุบแข็งเปราะมาก การอบคืนไฟลดความเปราะและคืนความเหนียวให้ใช้งานได้จริง
สีอบคืนไฟเชื่อถือได้แค่ไหน?+
บอกอุณหภูมิคร่าวๆ ได้ แต่งานคุณภาพต้องคุมอุณหภูมิเตา + วัดความแข็ง (HRC) ไม่พึ่งสีอย่างเดียว
กำหนด HRC สุดท้ายได้ไหม?+
ได้ เราคุมอุณหภูมิอบคืนไฟให้ได้ช่วง HRC ตามสเปก แล้วทดสอบทุกล็อตพร้อมใบรับรอง
