ข้ามไปยังเนื้อหา
V.S. Heat Treatment logoV.S.Heat Treatment
อบชุบแข็ง

ชุบแข็ง SUJ2 (100Cr6 / AISI 52100): เหล็กลูกปืนสำหรับชิ้นเล็ก

SUJ2 คือเหล็กลูกปืนคาร์บอนสูง–โครเมียมที่ชุบแข็งทั้งชิ้นได้ถึง ~60–62 HRC เหมาะกับหมุด ลูกกลิ้ง บูช เพลาเล็ก และลูกบอล — เข้าใจสูตรชุบ–อบคืนตัว ความเสถียรของขนาด ออสเทนไนต์ตกค้าง และเมื่อไรควร sub-zero

อ่าน 7 นาที · อัปเดตเมื่อ 21 กรกฎาคม 2569

โรงงานเดียวที่สมุทรสาคร ประเทศไทยชิ้นงานเหล็กขนาดเล็กปริมาณมาก — สกรู น็อต โบลต์ตอบใบเสนอราคาใน 24 ชม.

ภายในโรงงานอบชุบ เปลวไฟจากหัวเผาลุกอยู่เหนือปล่องของเตา มีมอเตอร์พัดลมเป่าอากาศติดตั้งอยู่ข้างเตา และมีเปลวไฟอีกจุดอยู่ด้านหลัง
หัวเผาและพัดลมเป่าอากาศของเตาอบชุบในโรงงานของเรา ภาพนี้ถ่ายภายในโรงงานที่นครปฐม ไม่ใช่ภาพสต็อก

SUJ2 คือเหล็กอะไร

SUJ2 (มาตรฐาน JIS G 4805) คือเหล็กกลุ่ม เหล็กลูกปืนชุบแข็งทั้งชิ้น (through-hardening bearing steel) มีคาร์บอนสูงราว 0.95–1.10% และโครเมียมราว 1.30–1.60% เทียบเท่ากับ 100Cr6 (EN), AISI 52100 (SAE) และ GCr15 (จีน)

คาร์บอนและโครเมียมสูงทำให้เกิดคาร์ไบด์กระจายละเอียดและชุบแข็งได้ทั้งเนื้อถึงระดับ ~60–62 HRC ให้ความทนสึก ความแข็งผิวรับแรงกด (contact) และความเสถียรของขนาดที่ดี จึงนิยมทำหมุด ลูกกลิ้ง ลูกบอล บูช และเพลาขนาดเล็ก

มาตรฐานสากลอ้างอิงได้ที่ ISO 683-17 ซึ่งครอบคลุมเหล็กลูกปืนกลุ่มชุบแข็งทั้งชิ้น

สูตรหลัก: ออสเทนไนต์ไทซ์ → จุ่มเย็น → อบคืนตัว

Austenitizing: ให้ความร้อนราว 830–860°C แล้วแช่ให้คาร์ไบด์ละลายพอเหมาะ (ไม่มากจนเกรนโต) บรรยากาศเตาต้องควบคุมเพื่อกัน decarburization ที่ผิว

Quench: จุ่มเย็นในน้ำมัน (หรือสื่ออื่นที่เหมาะ) เพื่อสร้างมาร์เทนไซต์ ได้ความแข็ง as-quenched สูงราว 63–65 HRC แต่ยังมีออสเทนไนต์ตกค้างและความเปราะสูง

Temper: อบคืนตัวต่ำราว 150–180°C เพื่อลดความเปราะและคงความแข็งไว้ ~60–62 HRC หากต้องการความเหนียวมากขึ้นก็อบสูงขึ้นแลกกับความแข็งที่ลดลง

ออสเทนไนต์ตกค้างและความเสถียรของขนาด

เหล็กคาร์บอนสูงอย่าง SUJ2 มักเหลือ ออสเทนไนต์ตกค้าง (retained austenite) หลังจุ่มเย็น ซึ่งอ่อนกว่ามาร์เทนไซต์และไม่เสถียร เมื่อเวลาผ่านไปหรือใช้งานที่อุณหภูมิ/แรงกด มันจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นมาร์เทนไซต์ ทำให้ชิ้นงาน "ขยายขนาด" ทีละน้อย — ปัญหาใหญ่สำหรับลูกปืน เกจ และชิ้นพิกัดแน่น

เมื่อไรควร sub-zero (แช่เย็นจัด): สำหรับงานที่ต้องการความเสถียรของขนาดสูงหรือความแข็งสูงสุด ให้แช่เย็นจัดที่ราว −70 ถึง −80°C (หรือระดับ cryogenic ที่ต่ำกว่านั้น) ทันทีหลังจุ่มเย็น เพื่อเปลี่ยนออสเทนไนต์ตกค้างให้เป็นมาร์เทนไซต์เพิ่ม ได้ความแข็งเพิ่มเล็กน้อยและขนาดนิ่งขึ้น

ต้อง อบคืนตัวหลัง sub-zero เสมอ เพราะมาร์เทนไซต์ใหม่ที่เพิ่งเกิดยังเปราะ การอบคืนตัวช่วยคืนความเหนียวและคลายความเครียด

ทำไมเหมาะกับงานชิ้นเล็ก

SUJ2 ถูกใช้มากในชิ้นเล็กที่รับแรงกดและการสึกหรอเฉพาะจุด เช่น หมุด (dowel/pin), ลูกกลิ้ง, บูช, เพลาเล็ก และลูกบอล การชุบแข็งทั้งชิ้นให้ความแข็งสม่ำเสมอทั้งหน้าตัด เหมาะกับผิวสัมผัสที่ต้องรับ Hertzian contact

ความท้าทายของงานปริมาณมากคือความสม่ำเสมอของความแข็งทุกตัว การบิดงอของชิ้นบาง และการกัน decarburization ระหว่างเผา เตาชนิดสายพาน (mesh-belt) ที่ควบคุมบรรยากาศและอุณหภูมิช่วยให้ชิ้นเล็กจำนวนมากได้ความร้อนสม่ำเสมอต่อเนื่อง

ชิ้นที่ต้องการพิกัดแน่นมักเจียรหลังชุบ จึงควรเผื่อระยะเจียรและระบุพิกัดสุดท้ายให้ชัด (V.S. Heat Treatment รับเฉพาะงานชิ้นเล็ก ไม่รับงานชิ้นใหญ่อย่างเฟืองหรือเพลาขนาดใหญ่)

สั่งงานและตรวจรับอย่างไร

ระบุ: เกรด (SUJ2/100Cr6/52100), ช่วงความแข็งเป้าหมาย (เช่น 60–62 HRC), ความต้องการด้านความเสถียรของขนาด (ต้อง sub-zero หรือไม่), พิกัดการบิดงอ, เผื่อระยะเจียร และน้ำหนัก/จำนวนต่อ lot

ความแข็งวัดได้ทั้ง HRC และแปลง/วัด HV บนหน้าตัดที่เตรียมผิว สุ่มทุก lot พร้อมออกใบรับรอง สำหรับชิ้นบางมากที่หัวกด HRC กดทะลุ ควรกำหนดเป็น HV

อย่ากำหนดช่วงความแข็งแคบเกินจำเป็น เพราะเพิ่มการคัดทิ้งและต้นทุนโดยไม่จำเป็น หากยังไม่แน่ใจ ให้บอกหน้าที่ใช้งานเพื่อช่วยกำหนดเกณฑ์ที่ผลิตซ้ำได้

คำถามที่พบบ่อย

SUJ2 กับ 100Cr6 และ 52100 คือเหล็กเดียวกันไหม+

เทียบเท่ากันในทางปฏิบัติ SUJ2 (JIS), 100Cr6 (EN), AISI 52100 (SAE) และ GCr15 (จีน) เป็นเหล็กลูกปืนคาร์บอนสูง–โครเมียมกลุ่มเดียวกัน

ชุบแข็ง SUJ2 ได้ความแข็งเท่าไร+

ทั่วไป ~60–62 HRC หลังจุ่มเย็นในน้ำมันและอบคืนตัวต่ำ (~150–180°C) ค่า as-quenched สูงกว่านั้นแต่เปราะและมีออสเทนไนต์ตกค้างมาก

จำเป็นต้อง sub-zero ทุกงานไหม+

ไม่จำเป็นเสมอไป ใช้เมื่อเน้นความเสถียรของขนาดหรือความแข็งสูงสุด เช่น เกจหรือชิ้นพิกัดแน่น และต้องอบคืนตัวหลัง sub-zero ทุกครั้ง

แชร์หน้านี้LINEFacebook

คู่มือเปรียบเทียบที่เกี่ยวข้อง

ผู้ตรวจทานเนื้อหาทางเทคนิค

ทีม QA และฝ่ายผลิตของ V.S. Heat Treatment — โรงงานอบชุบและชุบผิวโลหะที่ดำเนินงานตั้งแต่ปี 1994 ภายใต้ระบบ ISO 9001:2015

ดูหลักฐานและรูปแบบรายงาน

บทความที่เกี่ยวข้อง

ต้องการที่ปรึกษาเรื่องชุบโลหะ?

ทีมวิศวกรพร้อมให้คำแนะนำ พร้อมเสนอราคาภายใน 24 ชั่วโมง