ชุบสีโลหะ: Black Oxide, สีรุ้ง/เหลือง/น้ำเงิน, Anodize

"ชุบสีโลหะ" ไม่ใช่การพ่นสีทับ แต่เป็นการทำให้ผิวโลหะเปลี่ยนสีจากปฏิกิริยาเคมีหรือไฟฟ้าเคมี ทำให้สีติดทนและไม่หลุดลอกง่ายเหมือนสีทา แบ่งได้หลายกลุ่มตามชนิดโลหะและกระบวนการ

ชุบดำคือการสร้างฟิล์มออกไซด์สีดำ (แมกนีไทต์) บนผิวเหล็กด้วยน้ำยาด่างร้อน ได้สีดำสนิทโดยแทบไม่เพิ่มมิติชิ้นงาน (ไม่กินขนาดเกลียว) จึงเหมาะสกรู น็อต โบลต์ และเครื่องมือที่ต้องการความสวยงามและลดการสะท้อนแสง

ชุบดำเปล่า ๆ กันสนิมได้น้อย ต้องเคลือบน้ำมันหรือแว็กซ์ทับเพื่อกันสนิม จุดเด่นคือราคาประหยัด สีสวย และคงพิกัดงานละเอียด

งานชุบซิงค์เลือกสีได้จากชั้น passivation (Cr3+) ตั้งแต่ใส/ฟ้า เหลืองรุ้ง ดำ ไปจนเขียวมะกอก สีเหล่านี้ให้ทั้งความสวยงามและการกันสนิมในตัว เป็นตัวเลือกยอดนิยมของงานสกรู น็อต โบลต์ที่ต้องการทั้งสีและการป้องกัน (อ่านรายละเอียดในบทความชุบซิงค์ Cr3+)

อะลูมิเนียมเปลี่ยนสีด้วยกระบวนการ Anodizing ที่สร้างชั้นออกไซด์พรุนแล้วย้อมสีลงในรูพรุนก่อนปิดผนึก ได้สีสด เช่น ดำ แดง น้ำเงิน ทอง พร้อมผิวแข็งทนสึกและกันกร่อนในตัว

ต่างจากการชุบเหล็กตรงที่ชั้นสีเป็นเนื้อเดียวกับโลหะ ไม่ลอกเป็นแผ่น นิยมในงานชิ้นส่วนอะลูมิเนียม ฮาร์ดแวร์ และงานตกแต่ง

• Phosphate สีเทา-ดำ — เคลือบฟอสเฟตให้ผิวด้านสีเทาถึงดำ เป็นฐานยึดสีและน้ำมัน
• Heat tinting / Tempering color — สีจากความร้อน (ฟ้า ม่วง ฟาง) บนเหล็ก พบในงานสปริงและมีดบางชนิด
• Electrophoretic / E-coat — เคลือบสีด้วยไฟฟ้าให้สีดำเรียบทั่วถึง กันสนิมสูง
• PVD coating — เคลือบสีระดับฟิล์มบางพิเศษ (ทอง โรสโกลด์ ดำ) ทนสึกสูง งานพรีเมียม

ถ้าเน้นราคาประหยัด สีดำ และคงขนาดเกลียว → ชุบดำ; ถ้าต้องการสี + กันสนิมในชิ้นเดียว → ชุบซิงค์ passivation สี; ถ้าเป็นอะลูมิเนียมและต้องการสีสด ผิวแข็ง → Anodize; ปรึกษาทีมงานเพื่อจับคู่กระบวนการกับการใช้งานจริง